Merhaba bu haftaki yazım Sorumluluk Verilmeyen Yetkiler ve Yetki Verilmeyen Sorumluluklar üzerine.

Gün geçtikçe daha çok duyar olduğumuz ve aynı zamanda organizasyonları da sinsi bir hastalık gibi kemirmeye devam bir konu… Sorumluluk Mu? Yetki mi?

Maalesef bilinçli ya da bilinçsiz olarak ikisinin ayrı tanımlanması veya sunulması durumunda farkedilmeden organizasyonlarda sayısı azımsanmayacak kadar kukla (yönlendirilen) çalışan /yönetici veya Deli Dumrul (kafasına estiği gibi ) çalışanlar/yöneticiler yaratılmakta.

İki kavramı idrak ederek tanımlamak, sürecin başında bu sorunların azaltılmasına veya ortaya çıkmadan gerekli çözümlerin üretilmiş olmasını sağlayacaktır. Neydi bu kavramlar?

Sorumluluk, kendisine ve çevresine karşı yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerdir.

Yetki, bir görev veya işi sunulan şartlar ve tanımlanan imkanlar dahilinde yürütme ve yerine getirme hakkıdır.

Organizasyonlarda; gerek güven sorunları gerek koltuk sevdaları gerekse de aynı düşünen robot çalışan yaratma sevdaları yüzünden bu kavramlar bazen bilinçli bazen de kavramların yeterince değer görmemesi sebebiyle ayrı tanımlanmaktadır.

Bu özelliği ile de sorduğunuzda veya incelediğinizde kavramlar şekilsel olarak var olsa da ( görev tanımlarında ) içleri boşaltılarak veya etkileri azaltılarak biri diğerini kilitler duruma sokulmaktadır. Bu da bizi sorunun dönüşmüş haliyle karşılaştırmakta. Yetki mi Sorumluluktan, Sorumluluk Mu Yetkiden doğar? Nasıl mı?

…… Şöyle bir çevremizde 360 derece tur yapsak nelerle karşılaşırız?

İlk örneğimiz; Departman veya birim başındaki yöneticimiz, unvan olarak Müdür/ Koordinatör vb. tanımlanmış.  Görev tanımında gerekli işlerin yürütülmesi için sorumluluklar da tamam ama son noktanın konacağı imza veya onay yetkisi yok. Sonuç? Bir üstüme danışmam gerek onay almadan yürüyemem… 🙂 Tanıdık geldi mi (Yetkisiz Sorumluluklar)

Diğer bir örneğimiz; Yetki sonsuz… Böyle olunca da; Asmak, kesmek, bağırmak serbest…(Ona göre yetki) Deli Dumrulumuza soruyorsunuz, neden böyle yaptınız? Öyle söylendi , öyle yapılmış eskiden beri, ben buranın en üstü değil miyim istediğimi yaparım… Soruyorsunuz, sorguluyorsunuz. Yaptığından ayrı bir haber, neden yaptığından zaten bihaber, sonuçlarını düşünmüş mü ? Hepten sıkıntılı. (Sorumluluk verilmeyen Yetkiler)

Bu örneklerin organizasyonunuzda olup olmadığını nasıl mı anlarsınız? Karşılaşacağınız örneklerde ; ardı ardına birkaç kez NEDEN sorusunu sorun… Önce keskin ve net cevaplar, sonra kes-kopyala cevaplar, sonrasında da bilmemler, hiç düşünmedimler ve sonuna doğru aman sen kurcalama zaten böyleler… 🙂

İleride hem gerekli delegasyonların doğru yapılabilmesi hem takım çalışmasında kişinin takımın başına inanabilmesi için takım başının da yaptığı işte tüm sorumluluklarını düşünerek yetkisi dahilinde davranması organizasyonunuzda gelişim açısından çarkları çalıştırdığınız ve ilerlemeyi başlattığınız anlar olacaktır.

Gün sonunda kafamızdaki sorunun “Yetkimi Sorumluluktan, Sorumluluk Mu Yetkiden Doğar ?” değil de “İkisini en güzel ve en verimli şekilde nasıl harmanlarız ve kurgularız ?” olması dileğiyle…

 

Özkan BAŞAK

İK Müdürü, Eğitmen, Profesyonel Koç

13.12.2016 İstanbul